XX. mendearen erdialdera, Euskal Txerri
arrazako ale gutxi zeuden.
Gurekin eta gure mendietan bizi ziren
arraza autoktonoko animaliak
etengabe ari ziren galtzen.
Garai hartan, baita gaur egun ere,
nekazaritza-ekoizpenerako,
lehentasuna zuten
industria-eskemek, kalitateari uko egin eta
horren ordez,
edonola eta edozer kosturenpean
(baita ingurugiroari dagokionez ere)
ateratako
kopuruari ematen zioten garrantzia.
Edonola ere, abeltzainen adoreari eta determinazioari esker,
erabat galtzeko arriskutik atera zuten.
Ingurura ezinhobe moldatuta, berriro ere
euskal lurraldeak bereganatu zituen.
Iparraldean, 1989an, 25 ale zeuden;
2000. urtean, ostera, 1500 ale.
Bada garaia euskal txerria pixkanaka hegoaldeko
mendietan bizitzen hasteko;
gu horretan ari gara.
Pasa den udazkenean, gure baserrira halako 30 ekarri genituen,
Behe-Nafarroako abeltzainek emandakoak.
Hara gure lagunak, ukuilu
garbi eta eguzkitsuan pozik.
Aske hazten ditugu, mendian.
Nolanahi ere, berehalako batean etortzen dira etxera
goxokiren bat ekarriko ote diegun.
